Terror dzień dobry

Marketa Pilatova (w dodatku literackim Salon do dziennika „Pravo”; 16 czerwca 2011) pisze, że podobają jej się detale, jakim w „Zrób sobie raj” kreślę atmosferę w Czechach. Pyta, czy istnieją jeszcze jakieś, których w książce nie użyłem.

Powiedziałem, że wszyscy w Czechach mówią „Dzień dobry”, nawet gdy się nie znają.

Pomieszkiwałem w Pradze w 17 mieszkaniach. Wszędzie, dosłownie wszędzie  każdy mi mówił „Dzień dobry” jako pierwszy. Nawet wyrostki z opuszczonym krokiem, które wyglądały jakby w ogóle tego słowa nie znały. Wciąż nie wiem, gdzie jest tego źródło. U nas, w Warszawie „Dzień dobry” na klatce schodowej powie co drugi człowiek i to wtedy, gdy się osobiście znamy.

Ale w Czechach panuje wręcz jakiś terror „Dzień dobry”.

Zaapelowałem, że jeśli ktoś zna psychologiczne powody takiego zachowania, chętnie o nich przeczytam. Drobnomieszczaństwo? Obawa, o to co o nas ludzie powiedzą? Pragmatyzm? Lepiej pozdrawiać, bo dzięki temu będzie się lepiej żyć we wspólnym domu?

Pisarka Pilatova odparła, że chodzi o zwyczajne dobre wychowanie. „Mamy od dzieciństwa nam wmawiają, że mamy każdego pozdrowić, nawet gdy go nie znamy”.

(Czy Polaków matki nie wychowują do grzeczności? - pomyślałem).

- Mnie się to oczywiście bardzo podoba – odparłem -  bo sprawia, że przyjemnie się w danej przestrzeni żyje. Chociaż mam przeczucie, tak mówi mi intuicja, że jest w tym coś głębszego. Postawa czeska: być grzecznym dla wszystkich. Postawa polska: nie być grzecznym dla wszystkich.

Czy gdzieś w praźródle nie ma to związku z dumą? "Nie będę się wszystkim na około kłaniał".

Czy gdzieś w praźródle nie ma to związku z przezornością? "Na wszelki wypadek bądź miły, nie wiesz, co jak ten człowiek może cię skrzywdzić".

Czy w związku z tym Polacy są z tej przezorności wybrakowani? A gdzie instynkt samozachowawczy?

A może niepotrzebnie doszukuję się w tym siódmego dna.