Bycie Czechem nie jest grzechem

Moja redakcja poprosiła mnie o szybki komentarz do wiadomości, że ze wszystkich nacji Czesi są najbardziej przez Polaków lubiani. Tyle razy już mówiłem i pisałem, co podoba się w Czechach tym, którzy ich lubią, że postanowiłem teraz napisać o jednym konkretnym Czechu i mojej sympatii do niego:

SMS od Czecha Petra Vavrouški na wieść z CBOS-u, że połowa Polaków zakochała się w Czechach: "Myślę, że tak naprawdę to zostaliśmy wam do miłości tylko my. Niemców nie lubicie, Rosjan i Białorusinów też nie, teraz pokłóciliście się z Litwinami, tak więc z sąsiadów zostaliśmy wam tylko my i Słowacy".
    Polacy najbardziej lubią Czechów - wynika z ostatnich badań (51 proc., za to nie lubi ich tylko 12 proc.). Na drugim miejscu znaleźli się Słowacy (49 proc.). Nowość: obaj nasi sąsiedzi wyprzedzili Amerykanów (43 proc.)!
    Wydawało mi się dłuższy czas, że nie przepadamy za żadnym ze swoich sąsiadów, a już urodzenie się niewierzącym Czechem było nawet może i grzechem. No i mam święto. Nie wiem, za co każdy z ponad połowy badanych Polaków lubi Czechów, ale wiem, za co lubię mojego przyjaciela Petra Vavrouškę. Z żoną Katią i dwojgiem dzieci mieszka od dwóch lat w Warszawie i jest korespondentem czeskiego radia.
    Kiedy nadawał swoją korespondencję z Polski o planowanej beatyfikacji Jana Pawła II, musiał ją na życzenie radia nagrać jeszcze raz. Bo mówił już jak Polak - "cuda Jana Pawła II", a zapomniał, że mówi do publiczności czeskiej i powinien powiedzieć: "tak zwane cuda Jana Pawła II". ("Lubicie nas, bo nie jesteśmy tak pobożni jak wy"). Kiedy Petr spotyka w Polsce księdza, zwraca się do niego "Proszę pana", na co księża reagują różnie, najczęściej oburzeniem i pouczeniem, że tak nie wolno, przecież ksiądz to "prawie święta osoba". ("Ale przecież pan jest panem, a nie panią" - dziwi się Petr). Kiedy porównał kampanię wyborczą w Polsce i w Czechach, z podnieceniem opowiadał, że wszyscy polscy politycy, bez względu na opcję, używali słowa, którego nie użył żaden polityk w Czechach. Słowo to brzmi: "patriotyzm". ("Czego właściwie wy, Polacy tak się boicie?" - pyta). Zagadywany, co nas różni, powtarza: histeria. Zwłaszcza na własnym punkcie. ("My, Czesi, raczej jej nie znamy"). Petr uważa, że podoba nam się czeski spokój i zrównoważenie, i tęsknimy do niego. Czechy są małym krajem i zaakceptowały to, histeria i porywy nie są im przypisane. Polacy zaś najbardziej boją się, że im ktoś umniejszy. Nie wiedzą, czy są dużym, czy małym państwem, czy są uznawani na równi z Niemcami i Francją, czy nie. ("I to was trzyma w ciągłym napięciu, nie zaznacie spokoju chyba nigdy").
    Moje wytłumaczenie: my, 51 proc. Polaków, lubimy Czechów, bo są tym, kim my nie możemy być. I zachowują się tak, jak nie umiemy się jeszcze zachować. Lubimy w Czechach to, czego w sobie nie mamy. A chcielibyśmy.

***

Tyle ten komentarz w GW. Oczywiście wytłumaczenie może być zupełnie inne. Skorzystałem z prawa felietonisty, że może pisać, co chce, a nie to, co należałoby, biorąc pod uwagę czynniki obiektywne, wszystkie zmienne i tło historyczne. A dlaczego Słowacy? Pojęcia nie mam. Pewnie są przez nas uważani za Półczechów i obdarzamy ich awansem naszą sympatią. Może macie jakieś poglądy na ten temat?

Przy okazji, przypomina mi się, że wiele razy słyszałem jak Czesi mówią o Słowakach mniej więcej tak: "Daliśmy im wszystko. Bez nas nie mieliby nic". W znaczeniu cywilizację, kulturę (bo bez Czechów do dziś byłaby to kultura ludowa?).