MACHINA, Marzec 1997 r.

   Odkąd prowadzi talk show "Na każdy temat" w Polsacie, Mariusz Szczygieł jest postacią obowiązkowo pojawiającą się w plotkarskich tygodnikach. Ale dla uważnych czytelników prasy, Szczygieł to od ponad 10 lat najwybitniejszy reporter swojej generacji, publikujący jeszcze jako nastolatek w "na przełaj", a od 7 lat w "Gazecie Wyborczej", spadkobierca 3K: Krall, Kapuścińskiego i Kąkolewskiego.

   Od bezpośredniego nawiązania do książki tego ostatniego - 3 złotych za słowo - rozszyfrowania dziwnych ogłoszeń gazetowych - zaczyna się zresztą książka Szczygła. Jeżeli jego poprezdnicy w reportażach przemycali niegdyś okruchy prawdy o Polsce, w której liczyły się tylko masy a nie jednostki, Szczygieł współcześnie penetruje ubocza zycia w "wolnym kraju", szarą sferę życia społecznego, gospodarczego, kulturalnego - od disco polo, przez zmiany w języku po sektę wyznawców mamony zwaną Amway.

   Najważniejsi dlań są bohaterowie i ich osobiste motywy - Szczygieł jest niczym "inteligentny magnetofon", pisze oszczędnie, usuwając w cień osobę narratora. Łapie czas jak nikt inny, nasycając swe teksty choćby marzeniem swej bohaterki, by za odprawę z pracy kupić synowi "kurtkę z koca" (reportaż tytułowy - pochodzi z początku 1994r., szczyt mody na "grandżówy"). Słucha wszystkich, jeżeli kogoś zawstydza, to tylko czytelnika, bo każe myśleć i miec oczy szerzej otwarte. Jeżeli w przyszłości historycy bedą chcieli się dowiedzieć czegoś o Polsce lat 90., współczesna literatura piękna nie da im za dużo, książka Szczygła - berdzo wiele.


   Paweł Dunin-Wasowicz